Có chiến hữu nhắn cho anh đúng một câu: "Anh ơi, em đọc tin tức, xem đủ kênh phân tích, mà càng xem càng rối, chẳng biết tin ai luôn.". Anh không trả lời ngay, mà kể lại cho em nghe câu chuyện cũ về mấy người mù xem voi.
Câu Chuyện: Thầy Bói Xem Voi
Ngày xưa, có mấy người mù chưa từng biết con voi hình dáng ra sao, nghe tin trong làng có voi liền rủ nhau đến sờ thử. Người sờ trúng cái vòi thì bảo voi giống con đỉa to. Người sờ trúng cái tai thì cãi, bảo voi giống cái quạt lớn. Người ôm trúng chân thì khăng khăng voi giống cây cột nhà. Người sờ trúng cái đuôi thì bảo voi chỉ như sợi dây thừng. Mỗi người chỉ chạm được một phần, nhưng ai cũng chắc chắn phần mình sờ được mới là toàn bộ sự thật, cãi nhau ỏm tỏi không ai chịu ai.
Một vị trưởng lão trong làng đi ngang, nghe hết đầu đuôi câu chuyện, mới lên tiếng.
"Ai cũng đúng với phần mình chạm được, nhưng ai cũng sai khi tưởng phần đó là cả con voi."
Mấy người mù im lặng, không còn cãi nhau nữa. Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng cái "chỉ chạm một phần mà tưởng biết toàn bộ" thì không phải ai cũng nhận ra mình đang làm, cho tới khi bị chỉ thẳng ra như vậy.
Vì Sao Câu Chuyện Này Lại Nói Về Việc Xem Tin Càng Nhiều Càng Rối?
Đọc tới đây, chắc chiến hữu sẽ hỏi: chuyện xem voi thì liên quan gì tới chuyện đọc tin thị trường? Nhưng anh nghĩ đây là đúng những gì đang xảy ra mỗi ngày trên các kênh phân tích.
Người phân tích kỹ thuật chỉ nhìn biểu đồ, nói mã này sắp phá kháng cự. Người phân tích cơ bản chỉ nhìn báo cáo tài chính, nói mã này định giá còn rẻ. Người theo dòng tiền lớn thì nói khối ngoại đang gom hàng. Mỗi người đều đúng với phần mình đang nhìn, nhưng không ai đang thấy trọn vẹn bức tranh. Chiến hữu xem hết cả bốn, năm góc nhìn khác nhau trong một buổi tối, tưởng mình đang có nhiều thông tin hơn, nhưng thật ra chỉ đang cầm trong tay bốn, năm mảnh voi rời rạc, càng xem càng không biết ghép lại thành hình gì.
Không phải thông tin quá nhiều làm mình rối, mà là tưởng mỗi mảnh thông tin là cả sự thật.
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư
Vị trưởng lão không trách những người mù vì đã sờ nhầm chỗ, ông chỉ trách cái tưởng lầm rằng phần mình chạm là tất cả. Với nhà đầu tư, tránh rơi vào cảnh xem voi từng phần có thể hiểu theo ba cách rất thực tế:
- Xác định một khung phân tích chính của riêng mình — kỹ thuật, cơ bản, hay dòng tiền, chọn một khung làm gốc, các nguồn khác chỉ để tham khảo thêm.
- Hỏi mỗi nguồn tin đang đứng ở góc nào — người nói kháng cự đang nhìn biểu đồ ngắn hạn, người nói định giá rẻ đang nhìn dài hạn, hai góc không mâu thuẫn, chỉ là hai phần khác của con voi.
- Giới hạn số nguồn tin theo dõi mỗi ngày — càng nhiều góc nhìn rời rạc, càng khó tự ghép thành một quyết định rõ ràng.
Chiến hữu thử nhớ lại xem, lần gần nhất thấy rối vì tin tức, mình đang cầm trong tay bao nhiêu mảnh voi rời nhau, mà chưa từng chịu ghép lại?
Con voi thật vẫn luôn ở đó, chỉ là không ai chịu buông tay khỏi phần mình đang nắm để nhìn toàn cảnh. Thị trường cũng vậy, sự thật vẫn ở đó, chỉ chờ người đọc tin biết cách ghép lại thay vì cãi nhau với chính những mảnh rời của mình.
— Phương, founder CoPhieu.Top
