Có chiến hữu nhắn cho anh: "Anh ơi, sao tiền tiết kiệm em dành dụm cả năm trời mà chỉ vài tuần đầu tư là bay sạch vậy anh?". Anh không trả lời ngay, mà kể lại cho em nghe chuyện một người nông dân và kho thóc giống của mình.
Câu Chuyện: Người Gieo Hết Hạt Giống
Ngày xưa, có một người nông dân sở hữu một kho thóc giống quý, tích cóp qua nhiều mùa vụ. Năm đó thấy trời thuận, đất tốt, ông đem hết sạch số thóc giống gieo xuống ruộng trong một lần, không chừa lại hạt nào phòng khi trắc trở. Ông nghĩ, gieo càng nhiều thì thu càng lớn, có gì phải giữ lại làm chi cho phí.
Nào ngờ giữa mùa, một trận hạn hán kéo dài ập đến. Ruộng lúa héo khô, mất trắng gần hết. Đau hơn nữa là ông không còn hạt giống nào để gieo lại cho mùa sau, đành phải đi vay mượn khắp nơi, bắt đầu lại từ số không.
"Trời đất vô thường, mùa nào cũng có rủi ro riêng. Người khôn không dồn hết vốn liếng vào một lần gieo, mà luôn chừa lại phần giống cho mùa sau, dù mùa này có được mùa cỡ nào."
Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng bài học về việc giữ lại phần dự trữ thì mãi về sau ông mới thấm hết.
Vì Sao Câu Chuyện Này Lại Nói Về Việc Tiền Tiết Kiệm Bay Sạch Trong Vài Tuần?
Nghe tới đây chắc chiến hữu đã thấy bóng dáng mình trong đó. Rất nhiều người mới bắt đầu đầu tư, thấy tài khoản demo lãi vài phiên là dồn hết tiền tiết kiệm — tiền để dành cưới hỏi, tiền dự phòng ốm đau — vào một, hai mã cổ phiếu, tin rằng lần này chắc chắn sẽ thắng lớn.
Nhưng thị trường, cũng như thời tiết, chưa bao giờ hứa hẹn điều gì chắc chắn. Một nhịp điều chỉnh bất ngờ, một tin xấu ngoài dự đoán, cũng đủ cuốn phăng số vốn dồn hết vào một chỗ — giống hệt trận hạn hán cuốn sạch cả kho thóc giống. Và giống người nông dân kia, nhiều chiến hữu sau cú sốc đó không chỉ mất tiền, mà còn mất luôn "hạt giống" để bắt đầu lại, tức là mất luôn khoản dự phòng đáng lẽ phải giữ cho những nhu cầu thiết yếu khác trong đời.
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư
Người nông dân khôn ngoan không phải người gieo ít hơn, mà là người biết chừa lại phần giống cho mùa sau. Với nhà đầu tư, "chừa lại hạt giống" có thể áp dụng theo ba cách cụ thể:
- Tách bạch tiền đầu tư và tiền dự phòng khẩn cấp — chỉ nên dùng phần vốn nhàn rỗi thật sự, không đụng đến quỹ dành cho ốm đau, sinh hoạt thiết yếu.
- Không dồn toàn bộ vốn vào một lần vào lệnh — chia nhỏ vốn theo từng đợt, để nếu một đợt sai thì vẫn còn phần vốn khác điều chỉnh lại chiến lược.
- Luôn giữ một khoản tiền mặt dự trữ ngoài thị trường — không phải để đầu tư tiếp, mà để không bị đẩy vào thế buộc phải bán tháo khi cần tiền gấp giữa lúc thị trường xấu.
Chiến hữu thử kiểm lại xem, số tiền đang nằm trong tài khoản đầu tư, có phải toàn bộ là tiền nhàn rỗi, hay đã lỡ gieo hết cả phần giống cho những việc quan trọng khác?
Mùa nào rồi cũng có lúc thuận lúc nghịch. Người giữ lại được hạt giống mới là người còn cơ hội gieo lại, dù mùa này có ra sao đi nữa.
— Phương, founder CoPhieu.Top
