Có chiến hữu nhắn cho anh đúng một câu: "Anh ơi, sao lần nào em mua xong là y như rằng giá tụt liền, tài khoản đỏ ngay phiên đầu tiên vậy anh?". Anh không trả lời ngay, mà kể lại cho em nghe một câu chuyện cũ, chuyện của một chén trà và một vị học giả đi hỏi đạo.
Câu Chuyện: Chén Trà Đầy
Ngày xưa, có một vị học giả nổi tiếng, đọc rất nhiều sách, tìm đến thiền sư Nam Ẩn để hỏi về thiền. Thiền sư mời ông ngồi, rồi rót trà mời khách. Ông rót đầy chén, nhưng vẫn tiếp tục rót thêm. Nước tràn ra khỏi miệng chén, chảy xuống bàn, ướt cả tay áo vị học giả. Ông này giật mình, vội lên tiếng: "Đầy rồi, thầy đừng rót nữa!"
"Cũng như cái chén này, ông cũng vậy. Đầu ông đã đầy ắp những ý kiến, những suy đoán riêng của ông rồi. Làm sao ta có thể rót thêm điều gì mới vào, khi ông không chịu để cái chén của mình trống lại trước?"
Vị học giả im lặng. Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng cái "chén đã đầy" thì không phải ai cũng nhận ra mình đang mang theo, cho tới khi bị nói thẳng như vậy.
Vì Sao Câu Chuyện Này Lại Nói Về Việc Mua Xong Là Lỗ Ngay?
Đọc tới đây, chắc chiến hữu sẽ hỏi: chuyện trà với đạo thì liên quan gì đến chuyện đặt lệnh mua? Nhưng anh nghĩ đây lại là một trong những lý do âm thầm nhất khiến nhiều người vừa mua xong là dính đỏ ngay.
Trước khi đặt lệnh, không ít chiến hữu đã mang theo sẵn một "chén trà đầy" trong đầu: đầy kỳ vọng cổ phiếu này phải tăng vì "ai cũng nói tốt", đầy nỗi sợ bỏ lỡ vì thấy giá đang chạy, đầy cả niềm tin rằng lần này mình đúng vì đã ngồi canh biểu đồ cả tuần. Cái chén đã đầy như vậy thì còn chỗ đâu để rót vào những tín hiệu thật sự đang diễn ra trên thị trường — một dòng tiền đang âm thầm rút ra, một mốc kháng cự chưa hề được xác nhận, hay đơn giản cổ phiếu đang ở giai đoạn phân phối chứ không phải tích lũy.
Mua xong là lỗ ngay, nhiều khi không phải vì thị trường ác ý riêng với mình, mà vì lúc đặt lệnh, cái đầu đã quá đầy để còn nghe được điều gì khác ngoài thứ mình muốn tin.
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư
Thiền sư Nam Ẩn không từ chối dạy vị học giả vì ông ấy dốt, mà vì ông ấy chưa sẵn sàng học. Với nhà đầu tư, "làm trống cái chén" trước khi mua có thể hiểu theo ba cách rất thực tế:
- Đọc bảng giá bằng thứ đang có, không phải bằng thứ mình muốn thấy — nếu đã tự nhủ "chắc chắn nó sẽ tăng" trước khi nhìn chart, thì mọi tín hiệu ngược lại sẽ tự động bị bỏ qua trong đầu.
- Cho bản thân một khoảng dừng trước khi bấm nút mua — vài phút để tự hỏi mình đang mua vì lý do gì, hay chỉ vì sợ lỡ tàu, đủ để cái chén vơi bớt phần cảm xúc.
- Coi mỗi lần lỗ ngay sau khi mua là một câu hỏi, không phải một lời nguyền — hỏi lại lúc đặt lệnh mình đang thiếu góc nhìn nào, thay vì đổ hết cho vận xui.
Chiến hữu thử nhớ lại xem, lần gần nhất mua xong là lỗ ngay, lúc đó chén trà trong đầu mình đã đầy đến đâu rồi?
Trà có ngon cách mấy, chén đầy rồi thì rót thêm cũng chỉ tràn ra ngoài. Thị trường cũng vậy, tín hiệu tốt cách mấy, đầu đã đầy định kiến thì cũng chẳng còn chỗ để đón nhận.
— Phương, founder CoPhieu.Top
