Có chiến hữu nhắn cho anh: "Anh ơi, sao lần nào em bán tháo cũng đúng ngay đáy vậy anh, bán xong là y như rằng nó quay đầu tăng lại?". Anh không trả lời ngay, mà kể lại cho em nghe chuyện con thỏ và tiếng trái rụng giữa rừng.
Câu Chuyện: Con Thỏ Nghe Tiếng Trái Rụng Tưởng Trời Sập
Có một con thỏ đang nằm nghỉ dưới gốc cây, bỗng nghe "bịch" một tiếng, một trái cây chín rụng xuống ngay sau lưng nó. Thỏ giật mình, tưởng trời sập xuống, liền vùng chạy thục mạng, vừa chạy vừa la lên: "Trời sập rồi, trời sập rồi!". Các con thú khác nghe vậy, không kịp hỏi lại, cũng hoảng hốt chạy theo. Chỉ trong chốc lát, cả một khu rừng náo loạn, hươu, nai, khỉ, heo rừng đều cắm đầu chạy, giẫm đạp lên nhau, chẳng ai buồn ngoái lại xem thực hư ra sao.
Chỉ có một con sư tử già, thấy cả đàn chạy loạn, mới chặn lại hỏi cho ra nguyên do. Nó lần theo đường chạy, quay ngược về gốc cây ban đầu, thì chỉ thấy một trái cây chín nằm lăn lóc dưới đất.
"Một tiếng động chưa kịp kiểm chứng, đã đủ khiến cả khu rừng hoảng loạn. Kẻ khôn không phải là kẻ không sợ, mà là kẻ biết dừng lại một nhịp để nhìn cho rõ trước khi chạy theo đám đông."
Con thỏ nghe sư tử kể lại, đỏ mặt xấu hổ, còn cả khu rừng thì vẫn chưa hết bàng hoàng vì một tiếng động nhỏ đã khiến chúng chạy mất mấy dặm đường.
Vì Sao Câu Chuyện Này Lại Nói Về Việc Cứ Bán Là Trúng Đáy?
Nghe tới đây chắc chiến hữu đã nhận ra mình trong đó. Thị trường đỏ vài phiên, một tin tức tiêu cực xuất hiện trên bảng tin, thế là hàng loạt lệnh bán tháo được đặt ra gần như cùng lúc — không phải vì mỗi người tự phân tích ra kết luận giống nhau, mà vì thấy người khác bán, mình cũng sợ, cũng chạy theo.
Cái đáy của thị trường thường rơi đúng vào lúc tâm lý hoảng loạn lên đến đỉnh điểm, tức là lúc tất cả mọi người đều đang bán — giống hệt cảnh cả khu rừng cắm đầu chạy theo tiếng "trời sập" của con thỏ. Và người bán ở đúng khoảnh khắc đó, thường là người vừa bán xong thì thị trường bắt đầu hồi phục, chỉ vì họ bán theo đám đông hoảng loạn, chứ không phải theo một tín hiệu đã được kiểm chứng.
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư
Con sư tử già không hoảng loạn không phải vì nó không biết sợ, mà vì nó chịu dừng lại hỏi cho ra nguyên do trước khi chạy. Với nhà đầu tư, "dừng lại một nhịp" có thể áp dụng theo ba cách cụ thể:
- Phân biệt tin tức thật sự ảnh hưởng đến doanh nghiệp và tin đồn gây hoảng loạn nhất thời — không phải tin xấu nào cũng đáng để bán tháo ngay lập tức.
- Kiểm tra lại lý do ban đầu khi mua cổ phiếu đó có còn đúng không — nếu nền tảng doanh nghiệp chưa đổi, một nhịp giảm giá theo đám đông chưa hẳn là lý do để bán.
- Không đặt lệnh bán chỉ vì thấy bảng điện toàn màu đỏ — cho mình một khoảng dừng, dù chỉ vài phút, để phân biệt giữa phản xạ sợ hãi và quyết định có cơ sở.
Chiến hữu thử nhớ lại xem, lần bán tháo gần đây nhất, mình có kịp hỏi lại nguyên do, hay đã chạy theo tiếng "trời sập" của ai đó rồi?
Một trái cây rụng không làm trời sập, cũng như một phiên đỏ không có nghĩa là hết đường. Chỉ có sự hoảng loạn tập thể mới thật sự khiến người ta chạy sai hướng.
— Phương, founder CoPhieu.Top
