"Bao giờ thị trường mới ổn định lại?" — tôi từng nghĩ vậy.
Nghe thì hợp lý. Chính vì hợp lý quá nên tôi giữ nó khá lâu trước khi chịu nhìn lại.
Trải nghiệm của tôi
Vấn đề không phải cách nghĩ đó hoàn toàn sai. Vấn đề là nó dừng quá sớm, chưa chạm tới phần quyết định kết quả về lâu dài.
Tôi đã đi qua ba lần thị trường giảm trên 70% — 2018, 2022, và một lần nữa sau đó. Mỗi lần, tôi đều tin lần này tệ hơn mọi lần trước, vì cảm giác lúc đó luôn là tệ nhất tôi từng trải qua.
Nhìn lại cả ba, tôi nhận ra điều lặp lại không phải là con số giảm, hay thời gian phục hồi — mỗi lần một khác. Điều lặp lại là chính tâm lý của tôi: tin chắc "lần này khác", rồi sau đó nhận ra nỗi sợ lúc đó cũng giống hệt nỗi sợ những lần trước.
Tôi không mất một khoản lớn trong một đêm vì cách nghĩ đó. Tôi mất dần qua từng quyết định nhỏ, từng lần bỏ lỡ góc nhìn khác, đến khi nhìn lại mới thấy cả cục.
Cái giá tôi trả không phải lúc nào cũng là một khoản lỗ to. Có những lần cái giá là thời gian và vài quyết định lẽ ra tốt hơn nếu nhìn ra sớm hơn.
Bài học tôi rút ra
Tôi nhận ra: bài học lặp lại qua nhiều lần thị trường sụp đổ.
Từ đó tôi không còn giữ cách nghĩ cũ như một chân lý. Tôi giữ nó như một chỗ bắt đầu — cần xem lại mỗi khi tình hình thay đổi.
Bài học lặp lại qua nhiều lần thị trường sụp đổ. Anh chị đang ở trong một đợt giảm sâu — cảm giác lúc này có thật sự khác, hay chỉ là nỗi sợ quen thuộc?
— Phương Lê, Nhà sáng lập CoPhieu.Top
