By Phương Lê - Founder PhuongLe Academy
Chào anh em, nhiều người bước vào thị trường với tâm thế tìm kiếm một "thuật toán" hay "chén thánh" mới mẻ. Nhưng thực tế, tôi đã nhận ra rằng những bậc thầy như Jesse Livermore và William J. O’Neil đã chỉ ra một sự thật trần trụi: Chìa khóa không nằm ở công nghệ, mà nằm ở bản tính con người. Khi hiểu được các mô hình giá lặp đi lặp lại, tôi tin anh em sẽ tạo ra được nguồn thu nhập đều đặn và bền vững.
1. Bản tính con người: Động cơ vĩnh cửu của thị trường
Jesse Livermore từng đúc kết: "Các mô hình lặp đi lặp lại xảy ra hết lần này đến lần khác vì cổ phiếu được lèo lái bởi con người, mà bản tính con người thì không bao giờ thay đổi". Dù là năm 1920 hay 2026, lòng tham và sự sợ hãi vẫn luôn tồn tại.
Chính những cảm xúc này tạo ra các mô hình giá (Price Patterns) trên biểu đồ. Với tôi, hiểu biểu đồ chính là hiểu "bản đồ tâm lý" của đám đông, giúp anh em thoát khỏi những biến động nhất thời để tập trung vào mục tiêu lợi nhuận dài hạn.
Ứng dụng thực tế: Làm chủ vòng lặp
Kỷ luật biểu đồ
Tuyệt đối không mua/bán mà không kiểm tra chart. Biểu đồ là bằng chứng duy nhất cho thấy dòng tiền đang thực sự đi đâu.
Quản trị tin tức
Cẩn trọng với "Tin tốt" khi giá đã tăng mạnh. Đó thường là lúc các tay chơi lớn chốt lời vào đầu đám đông đang hưng phấn.
Thuận dòng nước
Đừng bao giờ bắt dao rơi hay mua trong Downtrend. Tôi chỉ tìm kiếm cơ hội khi thị trường xác nhận xu hướng tăng rõ ràng.
2. Quy tắc vàng để bảo vệ vốn
Để biến những vòng lặp này thành thu nhập đều đặn, anh em cần tuân thủ bộ quy tắc kỷ luật dựa trên kinh nghiệm xương máu:
- Đừng ham "Rẻ": Một cổ phiếu trông có vẻ rẻ sau khi sụt giảm mạnh vẫn có thể rẻ hơn nữa. Đừng bao giờ lấy thân mình thử độ sắc của dao.
- Đừng cố chấp với P/E: Một cổ phiếu có P/E thấp vẫn có thể giảm sâu nếu biểu đồ đang trong xu hướng xuống. Kỹ thuật luôn đi trước cơ bản một bước.
- Tính nhất quán là chìa khóa: Thu nhập đều đặn chỉ đến từ một phương pháp nhất quán. Nếu lúc mua, lúc bán tùy hứng, anh em đang đánh bạc chứ không phải đầu tư.
Thay vì dự đoán tương lai bằng cảm tính, tôi khuyên anh em hãy học cách của O’Neil: Nghiên cứu kỹ các "siêu cổ phiếu" trong quá khứ và nhận diện các đặc điểm chung của chúng ngay trước khi bùng nổ.
Lời kết từ Phương Lê: Thị trường có thể thay đổi về tên gọi hay công nghệ, nhưng "luật chơi" dựa trên tâm lý con người thì vẫn vậy. Đừng để mình trở thành nhà đầu cơ thông thường luôn bị bỏ lại phía sau. Hãy trở thành người làm chủ các vòng lặp!
