"Anh ơi, em thấy RSI báo quá bán là em vào lệnh liền, sao vẫn dính lệnh sai hoài vậy anh?". Anh không trả lời ngay, mà kể lại cho em nghe chuyện mấy ông thầy bói xem voi.
Câu Chuyện: Thầy Bói Xem Voi
Năm ông thầy bói mù muốn biết con voi hình dạng ra sao, bèn rủ nhau đến sờ thử. Người sờ trúng cái vòi thì quả quyết voi giống con đỉa to. Người sờ trúng cái tai thì cãi voi giống cái quạt. Người sờ trúng chân thì bảo voi chẳng khác gì cái cột đình. Người sờ trúng bụng thì nói voi giống bức tường. Người sờ trúng đuôi thì khăng khăng voi giống con rắn.
Năm ông cãi nhau ỏm tỏi, ai cũng chắc chắn mình đúng, chẳng ai chịu nhường ai. Con voi thật vẫn đứng nguyên đó, hiền lành, to lớn, chẳng giống bất kỳ điều gì mà từng ông mô tả riêng lẻ cả.
"Mỗi ông chỉ sờ đúng một chỗ, nói đúng cái mình sờ được, mà lại tưởng đó là toàn bộ con voi."
Câu chuyện dừng lại ở đó, nhưng cái "sờ một chỗ rồi kết luận cả con voi" thì không phải ai cũng nhận ra mình đang mắc phải mỗi ngày.
Vì Sao Câu Chuyện Này Lại Nói Về Việc Chỉ Nhìn Một Chỉ Báo Là Vào Lệnh Sai?
Đọc tới đây, chắc chiến hữu sẽ hỏi: chuyện thầy bói sờ voi thì liên quan gì tới chuyện đọc chart, đặt lệnh? Nhưng anh nghĩ đây đúng là lỗi rất nhiều người mới hay mắc phải khi chỉ tin vào một chỉ báo duy nhất.
RSI báo quá bán chỉ là "cái vòi" của con voi thị trường, MACD cắt lên là "cái tai", khối lượng giao dịch tăng là "cái chân" — mỗi chỉ báo chỉ mô tả đúng một phần rất nhỏ của bức tranh chung. Nếu chỉ sờ đúng một chỗ rồi vội kết luận toàn bộ xu hướng, y hệt ông thầy bói sờ vòi rồi bảo voi giống con đỉa. RSI báo quá bán trong một xu hướng giảm mạnh vẫn có thể tiếp tục giảm rất lâu, nếu không nhìn thêm khung thời gian lớn hơn, dòng tiền, cấu trúc giá, thì lệnh vào theo đúng một chỉ báo rất dễ dính vào cái bẫy "bắt dao rơi".
Bài Học Cho Nhà Đầu Tư
Con voi thật sự chỉ hiện ra đầy đủ khi năm ông thầy bói chịu ghép lại toàn bộ những gì mỗi người sờ được. Với nhà đầu tư, ghép lại bức tranh đầy đủ có thể hiểu theo ba cách rất thực tế:
- Kết hợp ít nhất vài góc nhìn trước khi vào lệnh — chỉ báo động lượng, khối lượng, xu hướng khung lớn nên được nhìn cùng nhau, không tách rời từng cái.
- Tự hỏi chỉ báo này đang mô tả phần nào của bức tranh — trước khi coi nó là toàn bộ lý do để vào lệnh.
- Chấp nhận bức tranh thị trường luôn có nhiều mảnh ghép — không có chỉ báo nào một mình đủ vẽ ra toàn bộ con voi.
Chiến hữu thử nhìn lại lệnh sai gần nhất xem, mình có đang sờ đúng một chỗ rồi vội kết luận cả con voi không?
Năm ông thầy bói không ai sai hoàn toàn, chỉ là chưa ai nhìn thấy đủ. Vào lệnh cũng vậy, một chỉ báo không sai, chỉ là chưa bao giờ đủ để thấy hết con voi thị trường.
— Phương, founder CoPhieu.Top
